Kwartaalcijfers CBS
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) publiceert ieder kwartaal cijfers over bedrijfsoprichtingen en -beëindigingen. De nieuwste cijfers over bedrijfsoprichtingen en bedrijfsbeëindigingen verschenen op 15 oktober 2026.
In het derde kwartaal werden in Nederland 53.815 bedrijven opgericht, 7,9% meer dan een jaar eerder. Tegelijkertijd steeg het aantal bedrijfsbeëindigingen met 13,6% naar 38.085.
| Q3 2025 | Q3 2026 | Verschil | |
|---|---|---|---|
| Oprichtingen | 49.870 | 53.815 | +7,9% |
| Beëindigingen | 33.515 | 38.085 | +13,6% |
| Oprichtingen minus beëindigingen | 16.355 | 15.730 | −625 |
CBS en KVK: verschillende cijfers over hetzelfde kwartaal
De Kamer van Koophandel (KVK) publiceerde op 22 oktober eveneens cijfers over het derde kwartaal van 2026. Volgens de KVK begonnen 62.395 vestigingen, 15% meer dan een jaar eerder. Het aantal stoppende vestigingen daalde juist met 4,3% naar 36.610. Daarmee wijkt vooral de ontwikkeling van het aantal stoppers af van de CBS-cijfers.
| Indicator | CBS | KVK |
|---|---|---|
| Starters / oprichtingen | 53.815 | 62.395 |
| Verandering t.o.v. Q3 2025 | +7,9% | +15% |
| Stoppers / opheffingen | 38.085 | 36.610 |
| Verandering t.o.v. Q3 2025 | +13,6% | −4,3% |
Het CBS registreert oprichtingen en opheffingen van economische bedrijven. Een naamswijziging, rechtsvormwijziging of overname geldt daarbij niet als nieuwe oprichting of opheffing. De KVK rapporteert startende en stoppende vestigingen in het Handelsregister, waaronder hoofd- en nevenvestigingen. Dat zijn verschillende statistische eenheden.
De cijfers zijn daarom niet rechtstreeks vergelijkbaar. Dat de definities verschillen, verklaart op zichzelf nog niet waarom het CBS bij beëindigingen een stijging meet en de KVK een daling. Uit de gepubliceerde totaalcijfers valt niet vast te stellen welke registratie- en verwerkingsverschillen daarvoor precies verantwoordelijk zijn.
Bedrijfsoprichtingen
In 2023 bereikte het aantal bedrijfsoprichtingen met 254.595 het hoogste niveau binnen de onderzochte periode. Daarna volgden twee jaren van daling. In 2025 werden nog 197.365 bedrijven opgericht, ruim 57.000 minder dan in 2023.
Het derde kwartaal van 2026 laat voor het eerst sinds 2023 weer een stijging zien ten opzichte van hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Of daarmee ook de daling op jaarbasis wordt doorbroken, moet nog blijken.
Bedrijfsbeëindigingen
Bij de bedrijfsbeëindigingen zien we een andere ontwikkeling. In 2021 werden 85.310 bedrijven opgeheven. Vier jaar later waren dat er 174.185. Meer dan een verdubbeling.
Die stijging verliep niet gelijkmatig. Na een toename in 2022 daalde het aantal beëindigingen in 2023, om vervolgens in 2024 en 2025 opnieuw te stijgen.
Opheffingsgraad: stoppen er relatief meer bedrijven?
Het CBS publiceerde voor 2023 een opheffingsgraad van 4,9% en voor 2024 van 6,0%. Voor 2025 vermeldt de oorspronkelijke analyse een eigen berekening van circa 7,3%, op basis van 174.185 beëindigingen en 2.385.010 bedrijven aan het begin van het jaar. Die berekening gebruikt echter een afwijkende statistische basis en is niet rechtstreeks vergelijkbaar met de officiële CBS-percentages. Daarom trekken we uit deze drie percentages geen conclusie over de ontwikkeling van de opheffingsgraad in 2025.
Waarom stoppen bedrijven?
Een bedrijfsbeëindiging betekent niet automatisch dat een onderneming financieel in de problemen zit. Volgens het CBS was in 2024 slechts 1,3% van de opheffingen het gevolg van een volledig faillissement. Ongeveer negen op de tien opgeheven bedrijven hadden één werkzame persoon.
Waarom ondernemers stoppen, verschilt. Uit KVK-onderzoek blijkt dat regeldruk, stijgende kosten en verminderd werkplezier redenen kunnen zijn om beëindiging te overwegen. Ook pensioen en persoonlijke omstandigheden kunnen meespelen.
De KVK meldt in haar cijfers over het derde kwartaal van 2026 dat 82% van de startende vestigingen tot de categorie zzp behoort. Het aantal zzp’ers neemt volgens de KVK weer toe, na een eerdere daling eind 2024. Dat zegt niet rechtstreeks iets over de motieven van ondernemers die hun bedrijf beëindigen. Hoe zwaar regelgeving, kosten of persoonlijke omstandigheden bij de opheffingen in dit kwartaal meewegen, is op basis van deze cijfers niet vast te stellen.
Hoe eindigt 2026?
Wie alleen naar het derde kwartaal kijkt, ziet volgens het CBS meer oprichtingen én meer beëindigingen. Over de eerste negen maanden van 2026 ontstaat een ander beeld: er werden meer bedrijven opgericht, maar juist minder beëindigd dan in dezelfde periode van 2025.
| 2025 | 2026 | Verschil | |
|---|---|---|---|
| Oprichtingen | 152.255 | 158.955 | +4,4% |
| Beëindigingen | 134.475 | 129.485 | −3,7% |
| Oprichtingen minus beëindigingen | 17.780 | 29.470 | +11.690 |
In het vierde kwartaal van 2025 werden nog ruim 45.000 bedrijven opgericht en bijna 40.000 beëindigd. Wat laten de cijfers over oktober, november en december van dit jaar straks zien?
Bijgewerkt op 22 oktober 2026. De oorspronkelijke CBS-analyse is aangevuld met de KVK-cijfers van het derde kwartaal en een toelichting op de verschillen tussen beide statistieken. De niet-geharmoniseerde grafiek over de opheffingsgraad is verwijderd.
Bronnen
- CBS StatLine – Bedrijfsoprichtingen, SBI 2025
- CBS StatLine – Bedrijfsopheffingen, SBI 2025
- CBS StatLine – Bedrijvenpopulatie, SBI 2025
- CBS – 153 duizend bedrijven opgeheven in 2024
- CBS – Ruim 4 op de 10 bedrijven verwachten minder zzp’ers in te huren
- KVK – Onderzoek naar de toekomstverwachtingen van zzp’ers
- DNB – Veel ex-zzp’ers vinden snel ander werk
- KVK – Trendrapport derde kwartaal 2026 (gepubliceerd 22 oktober 2026)
- KVK-persbericht van 22 oktober 2026, overgenomen door Credit Expo